Surowce
      Jednak pewne czynniki, jak np. wpływ pogody na zbiory, można ograniczyć, chociażby przez stosowanie odpowiednich odmian i właściwej ochrony plantacji. Z obserwacji ekspertów w dziedzinie sadownictwa wynika, że przymrozki wyrządziły w sezonie 2011/12 szkody tylko w niektórych regionach. Ucierpiały lokalnie głównie plantacje czarnych porzeczek, a w niewielkim stopniu również jabłoni i truskawek. Ponieważ przymrozki dotknęły też inne kraje, zwłaszcza Niemcy i Węgry, ilość surowca okazała się niewystarczająca, a co za tym idzie – jego cena w tym roku wzrosła. Aby uniknąć tzw. huśtawki cenowej spowodowanej brakiem wiarygodnych informacji, konieczne jest wypracowywanie lepszych metod prognozowania zbiorów owoców.
    Wzrost cen surowca do produkcji soków odbija się ostatecznie na cenie gotowych soków. Ich wysokie ceny na półkach sklepowych są zapewne główną przyczyną, obok recesji, spadku spożycia w 2011 roku, zarówno w Polsce, jak i w całej UE. Jest to szczególnie niekorzystne zjawisko, gdyż Polska jest drugim w świecie (po Chinach) producentem zagęszczonego soku jabłkowego i trzecim w świecie (po USA i Chinach) zagęszczonych soków wytwarzanych z owoców miękkich. Z powodu dynamicznego wzrostu produkcji w Chinach sukcesywnie obniżył się w ostatnich latach udział Polski w światowej produkcji zagęszczonego soku jabłkowego (z 30% na początku obecnej dekady do 20% średnio w latach 2007-2009). Zmniejszył się również średni udział naszego kraju w światowej produkcji soków zagęszczonych z owoców miękkich (z 25 do 20%). Udział naszego kraju oscyluje wokół 45-50% w unijnej produkcji zagęszczonego soku jabłkowego oraz przekracza 50% w unijnej produkcji z owoców miękkich.
    Powyższe dane wskazują na bardzo duże znaczenie branży sokowniczej dla polskiego rolnictwa oraz rynku unijnego. Zmniejszający się udział polskich soków zagęszczonych w światowej produkcji wskazuje na silną konkurencję krajów trzecich, która się wciąż zwiększa.
    Nie powinniśmy dopuścić do spadku konkurencyjności zagęszczonych soków owocowych z owoców krajowych. Stracą na tym zarówno producenci, rolnicy, jak i budżet państwa. Osłabienie branży sokowniczej w Polsce, w szczególności producentów zagęszczonych soków oraz przeniesienie ich produkcji do krajów trzecich, np. do Chin, Indii, Ukrainy, przełożyć się może również bezpośrednio na osłabienie ekonomicznej pozycji polskich producentów warzyw i owoców z uwagi na zmniejszenie zapotrzebowania na owoce i warzywa.

Barbara Groele, sekretarz generalny, Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS)

Jakość soków
    Działania i prace w ramach Dobrowolnego Systemu Kontroli soków i nektarów (DSK) mają na celu podwyższenie jakości soków i nektarów w kraju. DSK jako system samokontroli przemysłowej, założony z inicjatywy i przy aktywnej działalności producentów zrzeszonych w KUPS, jest skutecznym narzędziem egzekwowania spełnienia wymagań jakościowych, standardów produkcji jakości oraz uczciwej konkurencji. Ważną inicjatywą podjętą w 2011 roku był udział DSK w europejskiej kampanii badania soków pomarańczowych (Wide UE Orange Juice Campaign 2011) organizowanej przez EQCS (European Fruit Juice Control System) przy współpracy z SGF Service Plus GmbH oraz polskimi laboratoriami (Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego w Warszawie oraz Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach). W ramach projektu pobrano losowo z rynków unijnych 260 próbek soków pomarańczowych, w tym 206 próbek soków z soków zagęszczonych. Niezależne wyniki badań losowo pobranych z rynku polskiego soków pomarańczowych (20 brandów) udowodniły, że jakość soków pomarańczowych z Polski znacznie przewyższa średnią unijną. Jesteśmy z tego niezmiernie dumni i zadowoleni, że mały wkład w ten sukces wniósł również Dobrowolny System Kontroli soków i nektarów (DSK) powołany przez producentów soków.

Aktywność KUPS – kampanie promocyjne
    Rok 2011 obfitował w wiele działań KUPS w zakresie: promowania zdrowej, zbilansowanej diety w ramach programu „5 porcji warzyw, owoców lub soku”, konsultacji nad projektem zmian do Dyrektywy Sokowej, podejmowania dyskusji nad konkurencyjnością branży owocowo-warzywnej, w tym sokowniczej oraz zmian na rynku soków i nektarów czy analizowaniu światowego rynku surowców i zagęszczonych soków w sezonie 2011/12. Stowarzyszenie KUPS zakończyło w czerwcu 2011 r. kampanię edukacyjną w szkole pt. „5 porcji warzyw, owoców lub soku”, dofinansowaną ze środków Funduszu Promocji Owoców i Warzyw oraz sponsorów (Tymbark, Tetra Pak). W ramach projektu przygotowano stronę internetową – www.5porcjiwszkole.pl, materiały dla dzieci, nauczycieli i rodziców, konkurs na plakat promujący program oraz scenariusze lekcji dla nauczycieli, mającej na celu promocję spożywania owoców, warzyw i soków. Stowarzyszenie nie poprzestało na tym jednym projekcie szkolnym, bo już we wrześniu 2011r. rozpoczęliśmy drugą edycję kampanii edukacyjnej w szkole pt. „5 porcji warzyw, owoców lub soku II”, dofinansowaną z Funduszu Promocji Owoców i Warzyw oraz ze środków przekazanych przez wszystkich członków Stowarzyszenia KUPS. W ramach projektu przygotowano stronę internetową z podstronami dla dzieci, rodziców i nauczycieli, film edukacyjny dla dzieci i dorosłych, materiały dla dzieci, rodziców i nauczycieli oraz artykuły dot. warzyw, owoców i soków.
    Stowarzyszenia KUPS przygotowuje się również do kontynuacji programu promocyjno-informacyjnego, realizowanego z wykorzystaniem środków pomocowych UE, RP, Funduszu Promocji Owoców i Warzyw przy wsparciu członka Stowarzyszenia KUPS (Tymbark). Trzyletni program o łącznym budżecie 4 mln euro prowadzony ma być równolegle na rynku polskim i rumuńskim, i będzie kontynuacją programu „5 porcji warzyw, owoców lub soku”, zrealizowanego przez KUPS w latach 2008-2010.

Dyrektywa sokowa
    Stowarzyszenie KUPS w 2011 roku intensywnie uczestniczyło w konsultacjach na forum międzynarodowym (AIJN) oraz krajowym (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi) nad projektem zmian dot. Dyrektywy Sokowej. Aktywne działania w tym zakresie Stowarzyszenie KUPS prowadziło również wśród europarlamentarzystów. Godne uwagi jest zainteresowanie branżą sokowniczą Jerzego Buzka, przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, który przesłał nasze argumenty do odpowiednich Komisji Roboczych w strukturach UE. Do głównych zmian, które będę zatwierdzone przez Parlament UE w grudniu 2011, należy: całkowity zakaz dodatku cukrów do soków, objęcie wymaganiami dyrektywy również soki pomidorowe, wprowadzenie wymagań dotyczących m.in. Brix dla soków wyprodukowanych z soków zagęszczonych. Niezwykle ważna dla branży sokowniczej będzie możliwość informowania na opakowaniu, że wszystkie soki nie zawierają dodatku cukrów.

Coroczne sympozjum KUPS
    Stowarzyszenie KUPS zorganizowało w dniach 25-27 maja 2011 r. w Rynie już XIV edycję międzynarodowego sympozjum pt. „Branża sokownicza na rynku polskim, europejskim i światowym – stan, szanse i zmiany”. Najważniejsze spotkanie branży sokowniczej w Polsce zgromadziło ponad 180 przedstawicieli przemysłu, nauki i mediów z 10 krajów, w tym 17 prelegentów, aby przedyskutować konkurencyjność polskich firm sokowniczych na rynku światowym oraz kierunki innowacyjności w przemyśle przetwórczym.

Autor: Barbara Groele, sekretarz generalny, Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS)

Artykuł został opublikowany w magazynie "Agro Przemysł" nr 6/2011

Źródło fot.: www.sxc.hu